Alles Over Utrecht, [ANALYSE] Een betere relatie met de pers?

Burgemeester Aleid Wolfsen herhaalde donderdagmiddag in de gemeenteraad zijn intentie om tot een betere relatie met de Utrechtse pers te komen. Wolfsen was in een spoeddebat voor de tweede keer ter verantwoording geroepen over zijn eigenmachtig optreden in april, dat leidde tot de vernietiging van de oplage van Ons Utrecht.

De oorzaak lag in een artikel over het gebruik van een pensionvergoedingsregeling door Wolfsen, dat de goedkeuring van de Utrechtse burgemeester niet kon wegdragen. Dit keer spitste het debat zich toe op zijn eerdere interventies in deze kwestie bij het AD/UN, zie daarover de andere berichtgeving op deze site.

De gemeenteraad bleek in meerderheid geen zware conclusies te willen trekken uit de acties van Wolfsen. Een motie van wantrouwen werd met overgrote meerderheid (35 tegen 8) verworpen en ook een nader raadsonderzoek naar zijn omgang met de pers haalde de eindstreep niet. De burgemeester had aangegeven geen behoefte te hebben aan dat aanvullend onderzoek.

Hoe fel aanvallend, kritisch informerend, dan wel mild beschermend de raadsfracties zich ten opzichte van Wolfsen opstelden, één conclusie bleef overeind: het optreden van de burgemeester heeft de verhouding tot de Utrechtse pers forse schade toegebracht. Er is een groot gevoel van wantrouwen ontstaan dat zich niet zo maar laat wegpoetsen.

De vraag ligt dus voor: hoe kan de schade worden beperkt en hoe gaan gemeentelijke overheid en lokale pers straks samen verder?

Wolfsen lijkt veel vertrouwen te hebben in een ‘protocol’ dat de gemeente wil opstellen, waarin de (nieuwe) relatie tot de pers zal worden vastgelegd. Het concept daarvan is gereed. Wolfsen verklaarde dit met Utrechtse journalisten en met de journalistenvakbond NVJ te willen bespreken.

“We moeten op de inhoud openhartig met elkaar ingaan”, zei hij. Maar hij voegde er wel aan toe: “Graag in een wat grotere groep om misverstanden te voorkomen.”

Tegen een door de PvdA geopperde raadsinformatieavond over de verhouding tussen de pers en de gemeente maakte de burgemeester geen bezwaar. Hoe die bijeenkomst zou moeten worden ingevuld, bleef duister.

De vraag is echter: gaan deze initiatieven werken? Wordt het wantrouwen daarmee weggenomen? En is een algemeen excuus van de burgemeester voldoende? Je kunt daar je twijfels bij hebben.

Opvallend is namelijk dat de gemeente, zowel het college als de raad, zijn eigen oplossingen bedenkt. Enkele raadsfracties drongen – als waarborg voor de persvrijheid - in een motie aan op een aanvullend onderzoek, dat zich onder meer zou moeten richten op de omgang met de pers en de informatieverstrekking aan de raad. Dit zou het juiste middel kunnen zijn om de vertrouwensbreuk te dichten.

Maar aan de betrokken lokale journalisten werd niet gevraagd of dit wel het juiste instrument zou zijn om de verhoudingen met de pers te normaliseren.

Voorts schermt de burgemeester met een ‘protocol’, waarin beide partijen houvast zouden moeten vinden om weer normaal met elkaar om te gaan. Dit verhaal lijkt rechtstreeks uit de koker van zijn communicatieadviseurs te komen. Welke journalist zou een dergelijk protocol willen ‘ondertekenen’?

Tenslotte denkt de PvdA aan een raadsinformatieavond. Moeten burgemeester en pers elkaar daar vertellen wat ze van elkaar vinden? Wordt het ‘protocol’ daar besproken? Worden daar conclusies getrokken? We zijn daar sceptisch over.

Alles bij elkaar lijkt het er nu erg op dat er van gemeentekant tegen de pers wordt gezegd: wij zullen jullie vertellen hoe je ons weer kunt vertrouwen. En of de pers dat maar wil accepteren.

Zo werkt het dus niet.

Louis Engelman
Voormalig raadsverslaggever Utrechts Nieuwsblad en docent aan de School voor de Journalistiek.

Op de foto, met de klok mee: Dick Fransen, Jos Goos, Louis Engelman, de vervanger van Arjeh Kalmann, Dik van der Meer en Wouter van Wijk. Vier generaties raadsverslaggevers vanaf eind jaren zestig (Op Van der Meer na) van het Utrechts Nieuwsblad / AD/UN, allemaal aanwezig tijdens het Wolfsendebat donderdag in de gemeenteraad.

Stuur dit bericht door!